چکیده

درک انتقال نانوذرات از خاک به گياهان به ‌عنوان يکی از مهم‌ترين اجزای اکوسيستم‎ها دارای اهمیت ویژه‌ای برای ارزیابی سمیت نانوذرات و اثرات میان نسلی آنها است. در مطالعه حاضر، اثر بالقوه سه اندازه مختلف (۲۵، ۵۰ و ۲۵۰ نانومتر) نانوذرات اکسید مس در غلظت‌های متفاوت (صفر، ۵۰، ۱۰۰، ۲۰۰ و ۵۰۰ ميلی‌گرم بر کيلوگرم خاک) در مقایسه با یون‌های مس (Cu2+) بر کیفیت بذور سویای کشت شده در خاک بررسی شد. آزمایش به صورت فاکتوريل در قالب طرح کاملاً تصادفي با سه تکرار اجرا گرديد. در این آزمایش کلرید مس (CuCl2) به عنوان ترکیب یونی (شاهد مثبت) استفاده شد و عدم افزودن نانوذره به خاک به ‌عنوان شاهد منفی در نظر گرفته شد. نتایج کاهش وابسته به اندازه ذره و غلظت را هنگام قرار گرفتن در معرض نانوذرات اکسید مس بر مقدار روغن و پروتئین و غلظت نیتروژن، فسفر و پتاسیم بذر سویا نشان داد، و اثرات نانوذره اکسید مس ۲۵ نانومتر در مقایسه با اندازه های بزرگتر CuO-NPs و یون‌های Cu2+ در اکثر غلظت‌های مورد آزمایش به طور قابل توجهی بیشتر بود. در حالیکه با افزایش غلظت، میزان مس موجود در بذر سویا برای کلیه ترکیبات مس به طور معنی‌داری افزایش یافت، و تیمار ۵۰۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم نانوذره اکسید مس ۲۵ نانومتر موجب افزایش ۲ برابری مقدار مس بذر نسبت به شاهد گردید. علاوه بر این، تعداد واکوئل‌های ذخیره کننده پروتئین در جنین بذر گیاهان تحت تأثیر نانوذرات اکسید مس در مقایسه با شاهد تغییری نشان نداد، اما اندازه آن‌ها در مقایسه با شاهد افزایش و ساختار آن‌ها مختل گردید. همچنین، تعداد اجسام روغنی کاهش یافت که در نهایت منجر به کاهش محتوای روغن و پروتئین بذر گردید. کاهش میزان عناصر غذایی، روغن و پروتئین در بذور سویا نشان دهنده پتانسیل سمیت نانوذرات اکسید مس و کاهش کیفیت بذور تولید شده می‌باشد.

کليدواژه ها

بذر، پروتئین، روغن، عناصر غذایی، مس، نانوذرات

کد مقاله / لینک ثابت به این مقاله

برای لینک دهی به این مقاله، می توانید از لینک زیر استفاده نمایید. این لینک همیشه ثابت است :

نحوه استناد به مقاله

در صورتی که می خواهید در اثر پژوهشی خود به این مقاله ارجاع دهید، به سادگی می توانید از عبارت زیر در بخش منابع و مراجع استفاده نمایید:
الهام یوسفی تنها , 1400 , بررسی تغییرات عناصر غذایی، مقدار روغن و پروتئین در بذور سویای (L. Glycine max) تولید شده در خاک دارای نانوذرات اکسید مس , اولین همایش بین المللی و پنجمین همایش ملی علوم و تکنولوژی بذر ایران